Lekcje online i komunikatory: jak bezpiecznie prowadzić zajęcia zdalne?

Bezpieczna lekcja online zaczyna się od linku wysłanego tylko przez dziennik elektroniczny lub oficjalny kanał klasy, włączonej poczekalni i udostępniania jednego okna zamiast całego pulpitu. W komunikatorach z rodzicami nie publikuje się ocen, informacji o zdrowiu ani zachowaniu konkretnego ucznia. Narzędzia do lekcji i kontaktu wybiera szkoła, a nauczyciel korzysta z tych, które szkoła wdrożyła.

Link do lekcji to klucz do sali

Kto ma link, ten wchodzi. Link opublikowany w publicznej grupie albo przekazany dalej przez ucznia może wpuścić na lekcję obce osoby.

• Wysyłasz link tylko przez dziennik elektroniczny albo oficjalny kanał klasy.
• Włączasz poczekalnię i wpuszczasz uczestników, których rozpoznajesz.
• Ograniczasz uczniom możliwość udostępniania ekranu i włączania nagrywania.
• Po lekcji zamykasz spotkanie dla wszystkich, a nie tylko z niego wychodzisz.

Jeśli w poczekalni czeka „Kasia 7b”, a Kasia z 7b siedzi już na lekcji, nie wpuszczasz tej osoby — dwie takie same nazwy to sygnał, że ktoś się podszywa. Po lekcji wysyłasz nowy link przez dziennik i informujesz wychowawcę.

UODO w materiałach dla szkół z 2020 r. wskazał, że szkoła powinna zapewnić narzędzia do bezpiecznej komunikacji wdrożone w całej placówce, a zgoda rodziców nie jest potrzebna na narzędzia do nauki zdalnej, które szkoła wdrożyła. Dlatego lekcje prowadzisz na platformie do lekcji online wskazanej przez szkołę, a nie na prywatnym koncie wybranym na szybko.

Udostępnianie ekranu i nagrania

Udostępniasz jedno okno albo jedną kartę przeglądarki, a nie cały pulpit. Zanim zaczniesz, zamykasz pocztę, dziennik i komunikatory i wyciszasz powiadomienia — wiadomość od rodzica, która wyskoczy na ekranie, zobaczy cała klasa. Ta sama zasada obowiązuje na zebraniu online z rodzicami.

Lekcję nagrywasz tylko wtedy, gdy pozwalają na to zasady szkoły, i uprzedzasz o tym uczestników. Nagranie zapisujesz w miejscu wskazanym przez szkołę, nie na prywatnym dysku, i nie udostępniasz go poza klasą.

Grupy z rodzicami w komunikatorach

Przepisy nie zakazują grup w komunikatorach, ale kanał kontaktu zatwierdza szkoła. Grupy są wygodne, tylko szybko wymykają się spod kontroli.

• Ustalasz jasno, do czego służy grupa, a do czego dziennik. Przypomnienie o wycieczce czy zebraniu — tak. Oceny,

zachowanie i zdrowie konkretnego ucznia — tylko indywidualnie, przez dziennik elektroniczny albo inny kanał wskazany przez szkołę.

• Nie zakładasz grupy, dopisując numery rodziców z dokumentacji szkoły — wszyscy członkowie widzieliby cudze

numery. Rodzice dołączają sami, np. przez zaproszenie.

• Nie publikujesz w grupie list, dokumentów ani zdjęć z danymi uczniów. Każdy członek grupy może zrobić zrzut

ekranu.

• Gdy ktoś podaje się za nowego rodzica, potwierdzasz to w sekretariacie, zanim dodasz tę osobę do grupy.
• Numerów telefonów rodziców nie przekazujesz innym rodzicom bez zgody tych, których dotyczą.

Gdy wiadomość do wielu rodziców idzie mailem, adresy wpisujesz w polu UDW (ukryta kopia) albo wysyłasz ją przez dziennik. Według materiałów UODO dla szkół z 2020 r. najczęstszym naruszeniem w oświacie było ujawnienie danych przy wysyłce e-maili.

Lekcje z domu i w podróży

W publicznym Wi-Fi w kawiarni, hotelu czy na lotnisku strona z kłódką w adresie (HTTPS) ma szyfrowane połączenie (kłódka nie oznacza, że strona jest prawdziwa), ale trzeba uważać na fałszywe sieci o podobnej nazwie i na strony logowania, które wyskakują po połączeniu. Do dziennika i poczty najlepiej łączyć się przez internet z telefonu albo sieć VPN wskazaną przez szkołę.

Na domowym komputerze wspólnym z rodziną pracujesz na osobnym koncie użytkownika, nie zapisujesz haseł służbowych w przeglądarce i wylogowujesz się z dziennika i poczty po pracy.

Przemoc w sieci i przerobione zdjęcia

Uczniowie coraz częściej padają ofiarą przerobionych zdjęć i nagrań, także „rozbieranych” przez sztuczną inteligencję. Gdy się o tym dowiesz:

• nie rozsyłasz materiału dalej, nawet „żeby pokazać dyrekcji” — wystarczy opis i link,
• zabezpieczasz informacje: adres strony, nazwę konta, datę — bez zrzutów ekranu, pobierania i zapisywania samego materiału,
• powiadamiasz dyrekcję i rodziców ucznia zgodnie ze standardami ochrony małoletnich w szkole; o zawiadomieniu policji decyduje dyrekcja według tych standardów,
• nielegalne treści z udziałem dzieci zgłaszasz do Dyżurnet.pl (NASK).

Wsparcie Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę: 116 111 dla dzieci i młodzieży, 800 100 100 dla rodziców i profesjonalistów.

Najważniejsze w skrócie

• Link do lekcji wysyłasz tylko przez dziennik lub oficjalny kanał klasy i włączasz poczekalnię.
• Udostępniasz jedno okno, po zamknięciu poczty i dziennika; nagrywasz tylko zgodnie z zasadami szkoły.
• W grupie z rodzicami — informacje ogólne; oceny, zdrowie i zachowanie ucznia — przez dziennik.
• W publicznym Wi-Fi do dziennika najlepiej łączysz się przez internet z telefonu albo VPN wskazany przez szkołę.
• Przerobionych zdjęć ucznia nie przesyłasz dalej; zgłaszasz sprawę dyrekcji i do Dyżurnet.pl.

Stan prawny: październik 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej ani procedur obowiązujących w Twojej szkole.